Hierarchia ważności w ruchu drogowym – co mówią przepisy?
Szukając odpowiedzi na to, jaka jest kolejność ważności znaków drogowych, sygnalizacji i poleceń wydawanych przez policjantów (lub funkcjonariuszy innych służb), należy zajrzeć do Kodeksu drogowego. Zgodnie z art. 5 uczestnicy ruchu oraz inne osoby znajdujące się na drodze mają obowiązek stosowania się do sygnałów dawanych przez osoby kierujące ruchem lub jego kontroli, sygnałów świetlnych oraz znaków drogowych. Należy się do nich stosować nawet wówczas, gdy z przepisów wynikałby inny sposób zachowania niż nakazany przez te osoby, sygnalizację lub znaki. Hierarchia znaków i sygnałów drogowych wygląda następująco: ● polecenia i sygnały dawane przez policjantów i innych, uprawnionych do tego funkcjonariuszy mają pierwszeństwo przed sygnałami świetlnymi i znakami drogowymi;
● sygnały świetlne mają pierwszeństwo przed znakami drogowymi regulującymi pierwszeństwo przejazdu.
Kto może wydawać polecenia lub sygnały uczestnikom ruchu?
Najczęściej sygnały i polecenia dla uczestników ruchu wydawane są przez policjantów. Warto jednak wiedzieć, że takie uprawnienia mają także funkcjonariusze innych służb. Zgodnie z Kodeksem drogowym są to m.in. funkcjonariusze Straży Granicznej, Inspektorzy Ruchu Drogowego, strażnicy miejscy (gminni), strażnicy leśni, piloci podczas wykonywania czynności związanych z pilotowaniem przejazdu pojazdu nienormatywnego, osoby nadzorujące bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię, w wyznaczonym do tego miejscu, a także kierujący autobusem szkolny (w miejscach postoju związanych z wsiadaniem lub wysiadaniem dzieci).
Jak czytać sygnały dawane przez osobę kierującą ruchem?
Osoba kierująca ruchem daje sygnały z pomocą postawy i ruchu rąk. Dla przypomnienia: ● kierujący ruchem zwrócony jest bokiem – zezwolenie na wjazd na skrzyżowanie lub odcinek drogi za osobą kierującą ruchem;
● kierujący ruchem zwrócony jest przodem lub tyłem – zakaz wjazdu na skrzyżowanie lub odcinek drogi za osobą kierującą ruchem;
● podniesienie ręki do góry przez osobę kierującą ruchem – mająca nastąpić zmiana dotychczas nadawanego sygnału;
● ręka osoby kierującej ruchem wyciągnięta poziomo, poprzecznie do kierunku jazdy zbliżających się pojazdów – zakaz wjazdu na skrzyżowanie lub odcinek drogi za osobą kierującą ruchem.
Sygnalizacja świetlna
Nadawane przez sygnalizatory znaki i sygnały są raczej oczywiste: sygnał zielony zezwala na wjazd za sygnalizator, natomiast sygnał czerwony oznacza zakaz wjazdu za sygnalizator. A jak to jest ze światłem żółtym?
● Sygnał żółty – oznacza, że za chwilę zapali się sygnał czerwony; zgodnie z przepisami wjazd za sygnalizator jest zabroniony, chyba że w chwili zapalenia światła żółtego nie jest możliwe zatrzymanie pojazdu bez gwałtownego hamowania. ● Sygnał czerwony i żółty – oznacza, że za chwilę zapali się sygnał zielony; wjazd za sygnalizator jest zabroniony.
Najważniejsze znaki drogowe określające pierwszeństwo
Najważniejszymi znakami, które regulują pierwszeństwo na drodze, są znaki A-7 „ustąp pierwszeństwa” oraz D-1 „droga z pierwszeństwem”. Znak D-1 oznacza początek drogi w obszarze zabudowanym, na której kierujący ma pierwszeństwo na skrzyżowaniach aż do miejsca umieszczenia znaku D-2. O skrzyżowaniu dróg równorzędnych, na którym pierwszeństwo nie jest określone znakami, ostrzega znak A-5 „skrzyżowanie dróg”. Do ostrzegania o skrzyżowaniu z drogą podporządkowaną stosuje się znaki A-6a, A-6b i A-6c (odpowiednio: skrzyżowanie z drogą podporządkowaną występującą po obu jej stronach, po prawej stronie, po lewej stronie). Wszystkie znaki drogowe wraz z podziałem na kategorie z możliwością zamówienia online (w tym także wariantów na zamówienie) można obejrzeć w sklepie Znakowo.pl.
Pierwszeństwo na skrzyżowaniu bez znaków drogowych i sygnalizacji świetlnej – zasada prawej ręki
Zgodnie z art. 25 ust. 1 Kodeksu drogowego kierowca, zbliżając się do skrzyżowania, ma obowiązek zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony. Jeżeli skręca w lewo – również pojazdom jadącym z kierunku przeciwnego na wprost i skręcającym w prawo. Przepis ten nie dotyczy pojazdów szynowych, które mają pierwszeństwo bez względu na to, z której strony nadjeżdżają.Policjant, znaki i sygnalizacja świetlna a kolejność obowiązywania
Osoby kierujące ruchem Polecenia i sygnały dawane przez policjantów i innych funkcjonariuszy są nadrzędne. Należy stosować się do nich, nawet jeśli ustawione na skrzyżowaniu znaki i nadawane przez sygnalizatory sygnały drogowe wskazują inny sposób zachowania. Sygnały świetlne Jeśli na skrzyżowaniu są i znaki drogowe, i sygnalizacja świetlna, należy stosować się do sygnalizacji. Znaki drogowe Jeśli ruch nie jest kierowany przez uprawnioną do tego osobę i nie ma sygnalizacji świetlnej, należy stosować się do znaków drogowych. Warto pamiętać, że znaki poziome i pionowe są równorzędne. Zasada prawej Na skrzyżowaniach, na których ruch nie jest kierowany przez funkcjonariuszy, nie są ustawione sygnalizatory świetlne ani znaki drogowe, obowiązuje zasada prawej ręki.Najczęstsze pytania
Od najważniejszego: polecenia i sygnały osoby kierującej ruchem, następnie sygnalizacja świetlna, dalej znaki pionowe, potem znaki poziome, a na końcu ogólne zasady ruchu drogowego wynikające z ustawy. Element wyższy w tej kolejności zawsze wyprzedza niższy.
Zastosować się do znaku pionowego. Ma on wyższą pozycję w hierarchii, a w praktyce jest też aktualniejszy, bo przy zmianie organizacji ruchu najpierw wymienia się znaki na słupkach, a przemalowanie jezdni następuje później.
Tak, dopóki działa. Gdy sygnalizator nadaje sygnały kolorowe, obowiązuje wskazanie świateł, a znaki pierwszeństwa pozostają nieaktywne. Po wyłączeniu sygnalizacji albo w trybie żółtego migającego wracają w moc znaki ustawione na skrzyżowaniu, a gdy ich nie ma, obowiązuje zasada prawej ręki.
Na skrzyżowaniu równorzędnym, czyli bez znaków pierwszeństwa i bez działającej sygnalizacji, pierwszeństwo ma pojazd nadjeżdżający z prawej strony. Zasada obowiązuje także wtedy, gdy skrzyżowanie wygląda na drogę główną i podporządkowaną, ale nie zostało oznakowane.
Przede wszystkim A-7 ustąp pierwszeństwa, B-20 STOP, D-1 droga z pierwszeństwem oraz D-2 koniec drogi z pierwszeństwem. Uzupełniają je znaki ostrzegawcze A-5, A-6a do A-6e pokazujące układ skrzyżowania oraz tabliczki z grupy T-6 wskazujące przebieg drogi głównej.
Tak, i taki sygnał wiąże kierowcę. Osoba kierująca ruchem stoi na szczycie hierarchii, więc jej polecenie ma pierwszeństwo zarówno przed sygnalizacją świetlną, jak i przed każdym znakiem ustawionym na tym skrzyżowaniu.